De naam komt je al bruisend tegemoet: met al haar wijngaarden, champagnehuizen en champagnekelders, die behoren tot Unesco-werelderfgoed, is de Champagne in de eerste plaats de schatkamer van de koning onder de wijnen. Met grote wijnhuizen als de erfgenamen van een feestelijke levenswijze. Verzonken tussen de wijngaarden geniet je hier als een koning in Frankrijk.
Maar de Champagne kent ook een rijke historie. In de kathedraal van Reims werden de Franse koningen gekroond en de historische stad Troyes is een architectonisch hoogtepunt uit de middeleeuwen. De krijtgronden op hun beurt houden de herinnering levend aan de Eerste Wereldoorlog van 1914-1918.
De belangrijkste bezienswaardigheden van de Champagne
De toeristische wijnroutes van de Champagne
Met ruim honderd wijnkelders en zes bewegwijzerde routes langs de toeristische wegen van de Champagne is een tochtje door de wijngaarden, waaronder de Montagne de Reims of de Côte des Bar, zo uitgestippeld. Daarbij mag een bezoek aan het dorp Hautvillers, bakermat van de champagne en thuisbasis van de beroemde Dom Pérignon, niet ontbreken. De wijngaarden van de Champagne staan zelfs op de werelderfgoedlijst van Unesco.
In de nazomer is het tijd om te oogsten. Een uitgelezen moment om erachter te komen hoe champagne wordt gemaakt. Honderden druivenplukkers worden ingezet voor het plukken van de druiven met de hand!
Maar wil je alle geheimen van champagne doorgronden, dan moet je ondergronds gaan! In Reims bijvoorbeeld. Daar vind je een indrukwekkend netwerk van kelders en tunnels in de middeleeuwse krijtgroeven die onder de heuvel Saint-Nicaise doorslingeren: in deze ondergrondse kathedralen liggen tientallen miljoenen flessen van grote champagnehuizen te rijpen, waaronder van Ruinart, Bollinger, Veuve Clicquot, Louis Roederer, Gosset, Pommery, Taittinger, Moët & Chandon en Lanson. Maar dat is nog niet alles, want iets zuidelijker, onder de bekende Avenue de Champagne, in Epernay, liggen ook nog ruim 2 miljoen flessen. Extra leuk: in sommige wijnkelders zijn ook hedendaagse sculpturen en kunstwerken te zien.
Lees ook: Drie dagen romantisch genieten in de Champagne
Culinaire tradities en regionale specialiteiten
Een bezoek aan de Champagne betekent ook deze heerlijke nectar proeven. Maar dat niet alleen. Je kunt er bijvoorbeeld ook het bekende roze koekje uit Reims in dopen - heerlijk zacht - of de champagne combineren met een paar ‘croquignoles’, kleine krokante biscuitjes, eveneens afkomstig uit Reims. Gegarandeerd dat je hierna ook andere regionale specialiteiten wil proeven.
Ook een bezoek aan de gezellige markten mag niet ontbreken. In de Ardennen mag de ‘cacasse à cul nu’, een ragout van aardappels en spekjes, dan een maaltijd voor de armen zijn (de naam verwijst naar de afwezigheid van vlees), de witte worst uit Rethel, lekker met een saus van champagnetruffels, is een geliefd gerecht. Ook de lokale kazen zijn om van te smullen: de romige chaource met notensmaak en de in houtas gerijpte barberey of troyen cendré.
Kathedralen, middeleeuwse dorpen en herdenkingsplekken
Reims, stad der kroningen
In de champagnestreek wemelt het van de historische plekken. De kathedraal van Reims is een voorbeeld van gothische kunst en geclassificeerd als Unesco-werelderfgoed. Deze kathedraal heeft de gehele Franse monarchie voorbij zien komen. Maar liefst 30 vorsten zijn gekroond in dit bouwwerk dat vooral bijzonder is vanwege de rijke beeldhouwkunst en de moderne gebrandschilderde ramen van de hand van Marc Chagall. De schatkist wordt bewaard in het aangrenzende Palais du Tau, het voormalige verblijf van de aartsbisschoppen. Te zien zijn unieke stukken van de inhuldigingen, zoals de mantel van Karel X, de laatste koning die er gekroond werd.
De middeleeuwse schatten van Troyes
Reims mag dan worden beschouwd als de stad der koningen van Frankrijk, de historische hoofdstad van de Champagne is Troyes. Het historische centrum van de stad is bijzonder en bestaat nog uit vele vakwerkhuizen. Geïnspireerd op de middeleeuwen is het merendeel van deze huizen in de renaissance herbouwd na een grote brand in 1524. Van het Maison du Boulanger tot het Cour du Mortier d’Or, wandelaars krijgen een pittoresk decor voorgeschoteld. Leuk contrast is het museum voor moderne kunst, dat is ondergebracht in het voormalige bisschoppelijke paleis.
Charmante steden en dorpen
De Champagne heeft echter nog veel meer architectonische parels, zoals Langres, met zijn oude vestingmuren en weergang met een spectaculair uitzicht, of het middeleeuwse dorpje Sézanne waar het heerlijk struinen is op de geplaveide straatjes tussen de kapittelkerk Saint-Denis en de Place du Champ-Benoist. Aan de oevers van de Marne onthult Châlons-en-Champagne een rijk erfgoed, van de kapittelkerk Notre-Dame-en-Vaux, die op de Unesco-werelderfgoedlijst staat, tot het klooster Sainte-Marie, via het Château du Marché en de charmante natuurstenen bruggen.
Herdenkingsplaatsen van de Eerste Wereldoorlog
De Champagne was in de Eerste Wereldoorlog letterlijk het trieste strijdtoneel van menige veldslag en belegering. Op een dertigtal plekken wordt stilgestaan bij deze sombere periode uit de wereldgeschiedenis, via informatiecentra, begraafplaatsen en monumenten.
Het Mémorial des Batailles de la Marne de Dormans is de belangrijkste plek ter nagedachtenis aan de soldaten die sneuvelden tijdens de twee bloedige slagen om de Marne. Op deze militaire begraafplaats liggen de resten van zo’n duizend onbekende soldaten. Iets meer naar het oosten, in Suippes, zet het Centre d’Interprétation de gebeurtenissen in deze regio ten tijde van de Eerste Wereldoorlog op een rij.
De vesting van Sedan
In Sedan is een ander middeleeuws wonder te zien: verheven boven op een enorme rots en uitkijkend over de Maas bevindt zich de grootste middeleeuwse vesting van Europa: 35.000 m² over zeven verdiepingen! Het is tevens een van de historische plekken van de Eerste Wereldoorlog, waarin het door de Duitsers gebruikt werd als gevangenis.
Eropuit in de natuur in de Champagne en de Ardennen
De Champagne telt heel wat ongerepte en beschermde natuurgebieden. Heerlijk om je hoofd leeg te maken. Bijvoorbeeld in het regionale natuurpark van de Ardennen waar je eindeloos kunt wandelen. Onderweg kom je langs vele uitkijkpunten met een schitterend uitzicht op de meanderende Maas, vooral vanaf de Mont Malgré-Tout, waar de schrijfster George Sand zich door heeft laten inspireren voor een van haar romans. Niet ver daarvandaan, midden in de bossen van de Ardennen, vind je de intrigerende Roc-la-Tour, ook wel het ‘kasteel van de duivel’ genoemd vanwege de enorme rotspartijen.
Behalve bossen, telt de Champagne ook vele meren omringd door schitterende natuur. Het Lac du Der, een van de grootste kunstmatige meren van Europa, is een geliefde plek vanwege de vele stranden en bossen. In de herfst maken duizenden kraanvogels hier een tussenstop. Iets zuidelijker trekt het meer van La Horre ook het hele jaar vele (trek)vogels, zoals haviken, boomvalken, kraanvogels en zwanen. Ze zorgen iedere dag voor een groots spektakel voor natuurliefhebbers.
Goed om te weten
Waar ligt de Champagne?
De Champagne ligt in het noordoosten van Frankrijk en strekt zich uit van de vlakte ten oosten van Parijs tot aan de uitlopers van de Lorraine en de Ardennen. De twee grootste steden, Reims (40 minuten) en Troyes (1 uur en 40 minuten) zijn gemakkelijk bereikbaar met de trein vanuit Parijs.
Wat is de beste tijd om naar de Champagne te gaan?
Met de druivenoogst aan het einde van de zomer, goudgele wijngaarden in de herfst en besneeuwde percelen in de winter heeft elk seizoen zijn eigen charme om een bezoek aan de wijngaarden van de Champagne te brengen.
Hoe kun je je het beste verplaatsen in de Champagne?
Met fietsroutes, wandelpaden, treinverbindingen, vaarwegen (de Marne) en toeristische routes kan iedereen kiezen voor zijn of haar favoriete vervoermiddel.
