De een kan niet zonder de ander! In het noordoosten van Frankrijk staan de Elzas en de Lorraine bekend om hun gulle karakter. Er wordt veel gefeest: in de Lorraine vieren ze Sint Nicolaas en in de Elzas vind je beroemde kerstmarkten in onder meer Straatsburg, Mulhouse, Metz en Nancy. Andere troeven: de wijnroute in de Elzas, de streekgerechten en kunst van het tafelen van de Lorraine, middeleeuwse bouwkunst, art nouveau, moderne kunst en kasteeldorpen: in de Elzas en de Lorraine gaat het altijd om de goede en de mooie dingen des levens!
Wat zijn de belangrijkste bezienswaardigheden van de Elzas?
Straatsburg: van de wijk La Petite France tot de kerstmarkten
In het historische centrum van Straatsburg waan je je in de middeleeuwen: dit Unesco-werelderfgoed is als een openluchtmuseum van architectuur. Met als kloppend hart de kathedraal Notre-Dame, een meesterwerk van de gotiek, waarvan de torenspits lange tijd de hoogste was van de hele christelijke wereld. Op de oevers van La Petite France staren prachtige 16de- en 17de-eeuwse vakwerkhuizen dromerig in de rivier: deze pittoreske stadswijk is omzoomd met water. In de decembermaand voel je op de kerstmarkten de feestelijke sfeer zoals die in de middeleeuwen op iedere jaarmarkt moet hebben gehangen. Rondom een gigantische kerstboom geurt dan overal de warme wijn en kruidkoek: een succesrecept sinds 1570!
De wijnhuizen en dorpen op de wijnroute van de Elzas
Vanaf Straatsburg sta je zo aan het beginpunt van de wijnroute van de Elzas: deze ligt 20 kilometer verderop in Marlenheim. Deze smakelijke en gezellige route is ook een goede leidraad voor wie cultuur wil snuiven. Zo vind je in Molsheim een historisch interessant kartuizerklooster dat nu zowel een museum voor archeologie, kunst en historie herbergt als de Fondation Bugatti, een eerbetoon aan de autobouwer. Eguisheim is een van de mooiste dorpen van Frankrijk met een verfijnde middeleeuwse architectuur: het is gebouwd in cirkels rond een kasteelburcht. In Kaysersberg zijn veel vakwerkhuizen en straten geplaveid met kinderkopjes met overal details als romaanse deurportalen en een versterkte brug. Vanaf de wijnroute kun je uitstapjes maken naar bijvoorbeeld Wingen-sur-Moder, in het noorden van de Elzas, waar je in het Musée Lalique de mooiste voorwerpen ziet van deze artistieke glasmaker. Of bezoek het fort van Mutzig, het grootste militaire bolwerk van Europa en een van de belangrijkste herdenkingsplekken van de Eerste Wereldoorlog. En in Sélestat staat de nieuwe humanistische bibliotheek, met een unieke collectie. Maar ook het landschap is indrukwekkend. In het westen kijkt het imposante kasteel van Haut-Koenigsbourg vanaf een hoogte van 800 meter uit over de vlakte van de Elzas. En in het oosten ligt het regionale natuurgebied Le Ried de Sélestat, met uitgestrekte graslanden waar de Ill doorheen stroomt en talloze diersoorten leven.
Rondreis: ontdek de Elzas tijdens een lang weekend
Colmar: stad met 1000 jaar geschiedenis
De stad Colmar mag in geen enkel reisplan ontbreken. De gondel is hét vervoersmiddel om dit Klein Venetië te ontdekken met al zijn mooie gebouwen langs de rivier. Daarna loop je te voet door duizend jaar geschiedenis. Stop bij Musée Unterlinden: in dit oude klooster hangt onder meer het Altaarstuk van Isenheim, een meesterwerk uit de late gotiek.
Mulhouse: van auto’s tot streetart
Mulhouse is een stad met een heel andere sfeer, met veel streetart en kleurrijke bogen over de tramrails, een werk van kunstenaar Daniel Buren. De oude textielstad wordt steeds hipper! Met kunst op elke hoek van de straat, vooral in de straten rond de oudste markt van de streek. Maar de oude industriële sfeer is niet ver weg: je vindt hier zowel de Cité de l’Automobile, het grootste automuseum ter wereld, als een groot spoorwegmuseum, het Musée du Chemin de Fer
Heerlijk toeren over de wijnroute van de Elzas
Hoeveel tijd het kost om de hele Elzasser Wijnroute te doen? Dat hangt af van je lekkere trek! Want je moet onderweg natuurlijk meer eten dan een paar knapperige bretzels. En als je steeds stopt om te proeven van de Riesling, Gewurtztraminer, en andere wijnen (waaronder meer dan 50 grands crus!) en niet te vergeten al die ambachtelijk gebrouwen biertjes… De winstub is dé plek om op krachten te komen met Elzasser specialiteiten. In deze traditionele bistro vind je de beroemde zuurkool (choucroute) en gerechten met munster, de koning van de Elzasser kazen. ’s Zomer kan je bij sommige wijnmakers ook aan tafel in de wijngaarden, uiteraard met een goed glas wijn erbij. En verplichte kost in de winter: kruidkoek oftewel pain d’épices waarvan het speciale recept heel goed wordt bewaard in de Elzas.
4 restaurants waar je de echte Elzas proeft
Wat zijn de belangrijkste bezienswaardigheden van de Lorraine?
Nancy en Metz: twee gouden steden in de Lorraine
Het industriële en creatieve vakmanschap van de ambachtslieden in de Lorraine gaat heel wat eeuwen terug, maar is nog steeds terug te zien, vooral aan tafel! In de vorm van kunstige creaties van beroemde makers van kristalwerk, zoals Baccarat en Daum, vlak bij de Place Stanislas in Nancy.
Nancy is veel dank verschuldigd aan de Poolse koning Stanislas die begin 18de eeuw ook hertog van Lotharingen was en de stad een groots plein naliet. Nancy is ook de bakermat van de art nouveau. Beroemd is de Villa Majorelle, een villa in art-decostijl, en het Musée de l’Ecole de Nancy.
In Metz gaat de architectuur door: naast 6500 m² aan gebrandschilderde ramen in de kathedraal en een imposante klassieke keizerswijk, vind je hier ook het Centre Pompidou-Metz met z’n gewaagde dak als een Chinese hoed en andere ultramoderne bouwwerken.
Historisch erfgoed, tuinen, glooiende wijngaarden en zoete mirabellen op de route van de Voie Bleue
Langs de Voie Bleue, de fietsroute die Metz en Nancy via de bossen, meren en wijngaarden van de Moezel met elkaar verbindt, zijn nog meer parels te ontdekken: de tuin en het klooster van de Premonstratenzer abdij in Pont-à-Mousson, het kasteel van Dieulouard en het verbazingwekkende Douëra, een Moors huis in oosterse stijl.
Wat de lokale specialiteiten betreft, vind je talloze boomgaarden langs de route waar mirabellen groeien (er zijn er wel 400.000 in de Lorraine). Heerlijk zoet als tussendoortje tijdens een rustmoment. Voor andere zoete lekkernijen, zoals bergamot of macarons, kun je terecht in Nancy. En voor liefhebbers van hartig is er natuurlijk de authentieke quiche lorraine, rijkelijk gevuld met room, en lekker als aanvulling op je picknick!
Handig om te weten
Waar ligt de Elzas?
De Elzas ligt in het oosten van Frankrijk, tussen de Rijn en het Vogezenmasief. De regio bestaat uit de departementen Bas-Rhin en Haut-Rhin. Straatsburg is de hoofdstad.
De Chemin des Cimes, de Ballon d'Alsace of de route door de wijngaarden: wat is de mooiste plek in de Elzas?
Een van de mooiste routes door de Elzas is de Route des Vins, een toeristische route door bloemrijke dorpjes en glooiende wijngaarden. In het noorden kijk je vanaf de Chemin des Cimes prachtig uit over het Zwarte Woud en het Vogezenmassief. En in het zuiden maak je op de Ballon d’Alsace zowel in de zomer als in de winter prachtige wandelingen in de natuur.
Culturele bezienswaardigheden: welke steden mag je niet missen in de Elzas?
Straatsburg is geliefd vanwege de kathedraal, de wijk La Petite France en het Europees Parlement, terwijl Colmar weer veel bezoekers trekt door zijn schilderachtige gracht en vakwerkhuizen. Meer naar het zuiden ligt Mulhouse, een voormalige industriestad met verschillende musea, zoals de Cité de l’Automobile en de Cité du Train.
Vervoer: wat is de handigste manier om je te verplaatsen in de Elzas? Wat is de Pass’Alsace?
De grotere steden van de Elzas, zoals Straatsburg, Colmar en Mulhouse, zijn goed bereikbaar met de trein. Daarnaast is de fiets een geliefd vervoermiddel om de wijngaarden en de wijndorpen te ontdekken. Met de Pass’Alsace krijg je korting op de toegangsprijzen voor verschillende musea en bezienswaardigheden. Daarbij maakt het niet uit of je maar één of meerdere dagen in de Elzas verblijft.
Hoe is het weer in de Elzas? Wat is de beste periode om naar de Elzas te gaan?
Je kunt het hele jaar door naar de Elzas. Het enige wat je moet aanpassen zijn je activiteiten en je kleding. In de zomer is het aangenaam in de dorpen en bij de rivieren of zoek je verkoeling in de bergen van het Vogezenmassief. In de herfst tooien de wijngaarden en de bossen zich in goudgele kleuren en in de winter geven de kerstmarkten en besneeuwde landschappen de regio weer een sprookjesachtig tintje.
