In de Bourgogne heeft het klimaat niet alleen betrekking op het weer, maar ook op de grond. De ‘climats’ dat zijn de 1247 wijngaarden die de regio zijn bijzondere karakter geven. Ze staan zelfs op de werelderfgoedlijst van Unesco. In de herfst kleuren de velden schitterend rood, net als de daken van de flamboyante gotische monumenten uit de omgeving. Een schitterend seizoen om je met de stroom mee te laten voeren door de kanalen en rivieren in de Bourgogne, langs middeleeuwse dorpen, romaanse kerken en exceptionele wijngaarden.
Wat zijn de belangrijkste bezienswaardigheden in de Bourgogne?
Op de Route des Climat tussen Beaune en Dijon
Cité des Climats et Vins de Bourgogne
Je bezoek aan de Cité des Climats et Vins begint in Beaune, in het moderne gebouw van de Cité des Climats dat de vorm heeft van een gigantische 24 meter hoge wijnstok. Te midden van de wijngaarden van Chablis, ook wel de ‘gouden toegangspoort’ tot de Bourgogne, Côte de Nuits en Mâcon genoemd, kom je alles te weten over de geschiedenis van de wijnbouw in de Bourgogne, van het cultiveren van de wijnranken tot de rijkdom van de bodem.
Hospices de Beaune
De 15de-eeuwse Hospices de Beaunes, met het gigantische dak vol rood-, groen- en goudgeglazuurde dakpannen, is niet alleen een pronkstuk van de schitterende gotische bouwstijl, maar ook een van de belangrijkste veilinghuizen voor wijn. Elk jaar vindt hier eind november een veiling plaats waarin de allerbeste topwijnen voor astronomische bedragen onder de hamer gaan. Een uiterste vergeleken met vroeger toen dit nog een hospitaal voor armlastigen was. De tweepersoonsbedden met spijlen en gordijnen voor de armen herinneren nog aan die tijd. Filmliefhebbers kennen het beroemde gebouw wellicht van het witte doek, waar het schitterde als decor voor de Franse cultfilm La Grande Vadrouille met Louis de Funès.
De Route des Grands Crus du Vignoble de Bourgogne
De Route des Grand Crus de Bourgogne loopt van Santenay, ten zuiden van Beaune, naar Dijon en is een ideale manier om kennis te maken met enkele van de 1247 wijnpercelen die door de Unesco als werelderfgoed zijn aangemerkt. Ze werden in de middeleeuwen afgebakend door stapelmuurtjes, waardoor de percelen een soort microklimaat vormden die elk hun eigen wijn opleverden. De route wordt ook wel de Champs-Elysées van de Bourgogne genoemd, want hij doorkruist verschillende grand crus, zoals de Côte de Beaune en de Côte de Nuits, maar ook internationaal bekende dorpen als Chassagne-Montrachet, Meursault, Pommard, Nuits-Saint-Georges, Vougeot en Gevrey-Chambertin om tot slot te eindigen in Dijon.
Dijon: historische hoofdstad met een rijk erfgoed
Cité de la Gastronomie et du Vin
Geen betere stad dan Dijon, de historische hoofdstad van de Bourgogne en het gastronomische hart van Frankrijk, om te genieten van de Bourgondische levensstijl. De Cité de la Gastronomie et du Vin zet dit culinaire erfgoed in de spotlight. De permanente expositie van deze nieuwe bezienswaardigheid, vlak bij het station en de botanische tuin Arquebuse, besteedt aandacht aan de Franse gastronomische maaltijd die zelfs op de Unesco-werelderfgoedlijst staat. Verder is er een foodcourt en zijn er verschilende bistronomische restaurants en wijnbars waar je dit smakelijke erfgoed zelf kunt ervaren.
De oude binnenstad en het hertogelijke paleis
Binnen een paar minuten wandelen vanaf de Cité de la Gastronomie et du Vin sta je al in de historische en grotendeels autovrije binnenstad van Dijon, met talrijke fraaie vakwerkhuizen, particuliere herenhuizen zoals het Hotel de Vogüe, de Place François-Rude, de kerk Notre-Dame (de grootste van de wel dertig kerken in de stad) en niet te vergeten de uil, het symbool van de stad, die je via het ‘Parcours de la Chouette’ kunt volgen.
Je stadswandeling eindigt boven in de toren Philippe Le Bon, een overblijfsel van het vroegere hertogelijk paleis, met uitzicht op de Place de la Libération en het museum voor schone kunsten waar zich de graftombes van de hertogen van Bourgogne bevinden.
Romaanse abdijen en gotische kathedralen: de religieuze bouwwerken van de Bourgogne
Dijon mag dan wel de stad van de 100 klokkentorens worden genoemd, ook in de rest van de Bourgogne vind je een indrukwekkende verscheidenheid aan religieuze bouwwerken met een gewaagde architectuur, variërend van cisterciënzerkloosters en romaanse kerken tot gotische kathedralen.
Fontenay, Vézelay en La Charité-sur-Loire: drie prachtige dorpen die op de werelderfgoedlijst staan
In de abdij van Fontenay komt 900 jaar historie voorbij: het is de oudste cisterciënzer abdij ter wereld, in 1118 gesticht door Bernard de Clairvaux, met een sobere architectuur die typerend is voor deze stijl. Bernard de Clairvaux was dezelfde monnik die uitgroeide tot een van de grootste Franse heiligen en degene die in een vurige preek in de basiliek van Vézelay opriep tot de tweede kruistocht. Deze basiliek van Vézelay wordt beschouwd als een van Frankrijks mooiste romaanse kerken en is een populaire bedevaartsplek op de route naar Santiago de Compostela. Vézelay is door de vele gewelfde voorgevels en 15de-eeuwse gevels ook een charmant middeleeuws dorpje.
Meer richting het westen is de priorij Notre-Dame de La Charité-sur-Loire een andere geliefde pleisterplaats op de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. Dit romaanse meesterwerk onderscheidt zich door het unieke middenschip, de zijbeuken en de halfronde apsis. Door de sobere bouwstijl is de abdij, die ook op de werelderfgoedlijst staat, een schoolvoorbeeld van de cluniacenzer kunst.
Cluny, Tournus en Paray-le-Monial: een reis naar het hart van het romaanse Bourgogne
De abdij van Cluny is de moeder der benedictijnse kloosters. De beroemde abdij werd in de 10de eeuw gesticht en groeide uit tot een van de machtigste spirituele en intellectuele centra van het Westen. De grote kerk, lange tijd de grootste van Europa, maakte indruk door de monumentale afmetingen en de vele gebeeldhouwde versieringen. Ondanks de vernielingen tijdens de Franse Revolutie zijn er nog genoeg overblijfselen bewaard gebleven die getuigen van de Europese invloed van de orde van Cluny.
Ongeveer dertig kilometer naar het noorden toont de 15de-eeuwse abdij Saint-Philibert in Tournus, een andere kant van de romaanse kunst. Door de imposante toren lijkt het net een fort. Maar eenmaal binnen word je verrast door prachtige mozaïekvloeren en schitterende gewelven.
De basiliek Sacré-Cœur in Paray-le-Monial, iets meer richting het westen, is een getrouwe replica van de abdij van Cluny, wat goed te zien is aan het lichtdoorlatende koor en het uit drie niveaus bestaande gebouw. Paray-le-Monial is een geliefd pelgrimsoord en de heiligdommen trekken jaarlijks honderdduizenden bezoekers.
De gotische kathedraal Saint-Étienne de Sens
In Sens, in het noorden van de Bourgogne, staat een van de oudste kathedralen van Frankrijk. De kathedraal Saint-Etienne, die in 1164 werd ingewijd, wordt beschouwd als het eerste grote gotische bouwwerk. Aan de romaanse elementen zijn gotische innovaties toegevoegd, zoals de gekruiste spitsbogen en gotische gewelven. Maar ook de gebrandschilderde ramen ramen zijn bijzonder met fragmenten uit de 13de tot aan de 19de eeuw.
Met de stroom mee op de meren, kanalen en rivieren van de Bourgogne
De grote meren van het Parc Naturel Régional du Morvan
Het regionale natuurpark van de Morvan, aan de rand van de oude Gallische stad Bibracte en de Mont Beuvran, kenmerkt zich door een totaal ander landschap dan dat rond de wijngaarden en de middeleeuwse dorpen. Je vindt hier verschillende grote meren, zoals het Lac des Settons, het Lac de Pannecière, het Lac de Saint-Agnan en het Lac de Chaumeçon. Al deze meren worden omringd door natuurschoon en zijn een geliefd toevluchtsoord voor de lokale fauna. De prachtige vergezichten nodigen uit tot contemplatie. Wie op zoek is naar waterplezier, vindt het hier. Kanoën, zwemmen, fietsen, vissen … je kunt er alles.
Het Canal du Nivernais en het Canal de Bourgogne
Het Canal de Bourgogne, een zijkanaal van de Loire, en het Canal du Nivernais zijn de twee bekendste namen van de vele kanalen en rivieren die het idyllische landschap van de Bourgogne doorkruisen. Ze worden omzoomd door boomgaarden, pittoreske dorpen, bijzonder erfgoed, sluizen en prachtige natuur. Vanuit Auxerre, bekend om zijn middeleeuwse straatjes en de kathedraal Saint-Etienne, stroomt het Canal du Nivernais onder het aquaduct van Montreuillon in de Nièvre en de gewelfde tunnels van La Collancelle door en langs de hoge rotsen van de Saussois.
Het zuiden van de Bourgogne: van Mâcon tot aan Chalon-sur-Saône via het kasteel van Cormatin
Met heuvels, wijngaarden en kastelen nodigt het fietspad tussen Mâcon en Chalon-sur-Saône je uit om het gevarieerde landschap in het zuiden van de Bourgogne te ontdekken. Van het huis van Alphonse Lamartine, aan de rand van Mâcon, tot aan het Musée de la Photographie Nicéphore Niepce in Chalon-sur-Saône wordt de route omzoomd door de wijngaarden van Mâcon, de rots Solutré, de vesting van Berzé-le-Châtel en de kastelen van Pierreclos en Cormatin.
Slakken, truffels en mosterd: de culinaire specialiteiten uit de Bourgogne
De Bourgogne is ook het vertrekpunt voor een reis door de Vallée de la Gastronomie. Deze Vallei van de Gastronomie strekt zich uit tussen Dijon en Marseille, met halverwege Lyon. Het is een fantastisch gebied voor een culinaire ontdekkingstocht langs de specialiteiten en wijnen van de Bourgogne.
Of het nu gaat om bœuf bourguignon of eieren in wijnsaus, het is de wijn die het verschil maakt! De ene keer in de marinade, dan weer in de saus. Zelfs de beroemde escargots de Bourgogne kunnen bereid worden met een – liefst regionale – goede rode wijn. Je hoeft maar aan te schuiven in een van de vele restaurants en je proeft het zelf.
Doe jezelf plezier en probeer voor de verandering ook eens een fondue bourguignonne op basis van kleine stukjes vlees die je in kokende olie doopt, uiteraard geserveerd met mosterd uit Dijon.
In Beaune houdt mosterdmaker Fallot de traditie in stand door telkens weer vernieuwend uit de hoek te komen, bijvoorbeeld door mosterd met zwarte bessen uit de Bourgogne of kruidkoek uit Dijon te maken. Breng ook een bezoek aan een van de truffelmarkten in Vézelay of Noyers-sur-Serein, een van de mooiste dorpen van Frankrijk, en snuif de geuren op van noten en hout.
Goed om te weten
Wat zijn de mooiste steden in de Bourgogne?
De Bourgogne heeft verschillende grote steden omringd door wijngaarden en de bossen van de Morvan. De belangrijkste zijn Dijon, de voormalige hoofdstad van de hertogen van Bourgondië, Beaune, bekend vanwege de Hospices de Beaune, de Cité des Climats en de vele Bourgondische wijnen die er vandaan komen, Chalon-sur-Saône, de bakermat van de fotografie, Mâcon, de geboorteplaats van de Franse dichter Lamartine, en niet te vergeten Auxerre met zijn middeleeuwse centrum.
Waar ligt de Bourgogne?
De Bourgogne ligt in het noordoosten van Frankrijk en is gemakkelijk te bereiken met de trein vanuit Parijs (1,5 uur) en Lyon (2 uur).
Wat is er te doen in de Bourgogne?
Overnacht tussen de wijngaarden van de Bourgogne, ga fietsen over de Route des Grands Crus, proef de culinaire specialiteiten van de regio, doe nieuwe energie op in de Morvan, bewonder de abdijen en religieuze bouwwerken die op de werelderfgoedlijst staan en breng een bezoek aan de ateliers van de sokkenfabriek in Montceau-les-Mines. Bekijk ons uitgebreide overzicht van activiteiten die je niet mag missen tijdens je vakantie in de Bourgogne.
