Claude Monet, de grondlegger van het impressionisme, overleed honderd jaar geleden. Zijn naam doet onmiddellijk denken aan schilderslinnen, kleuren en penseelstreken. De grote meester was verliefd op Normandië, waar hij opgroeide en zijn bekendste werken maakte. Maar hij was ook verrukt van de kleuren en contouren van Parijs, de Creuse en de Côte d'Azur. Hieronder nodigen we je uit voor een reis in de voetsporen van deze beroemde schilder.
NORMANDIË: de bakermat van het impressionisme
Monet was onder de indruk van de woeste kusten, steile krijtrotsen, pittoreske haventjes en bijzondere monumenten van Normandië, de streek die zijn allergrootste muze was. En hij voelde zich helemaal thuis in Giverny, dat voor altijd verbonden blijft met de waterlelies die hij in zijn tuin vereeuwigde.
De Normandische kust
Honfleur, France
Le Havre
Op een winterochtend in 1872 schilderde Monet vanuit zijn kamer in hotel L'Amirauté de voorhaven van Le Havre in de nevel. Twee jaar later lokte dit doek, tentoongesteld onder de titel Impressie, zonsopgang, spottende reacties uit van een journalist. Zijn minachting voor wat hij 'de tentoonstelling van de impressionisten' noemde, zou uitgroeien tot de naam van een van de belangrijkste stromingen in de kunstgeschiedenis: het impressionisme.
Het is leuk om langs de plekken te lopen waar Monet is geweest, zoals de haven van Le Havre en de Grand Quai, waar vroeger het hotel L'Amirauté stond. Daarna kan je een wandeling maken over het strand van Sainte-Adresse, dat bij de ingang van de haven begint en zich uitstrekt tot de kliffen van dit voorstadje. Hier schilderde Monet Het strand van Sainte-Adresse en Regatta bij Sainte-Adresse en, iets verderop, De ingang van de haven van Le Havre, Bewolkt weer en Het handelsdok. In het Musée d'Art Moderne André Malraux (MUMA) hangt natuurlijk ook een aantal werken van Monet, bijvoorbeeld Winterzon in Lavacourt.
De kliffen van Étretat
Monet, die dol was op series, wijdde er een aan De kliffen van Étretat, waaronder La Porte d'Aval, La Manneporte en Les Aiguilles. Er moet worden gezegd dat het ruige landschap van de Albasten Kust en de majestueuze krijtrotsen bijzonder indrukwekkend zijn.
De kliffen kan je het beste ontdekken tijdens een wandeling over het pad hoog boven de zee, terwijl het stuifwater op je gezicht spat, of als je op het strand van Étretat zit te mijmeren, met aan weerszijden de kliffen van Amont en Aval.
Honfleur
In de kleine Normandische haven schilderde Monet zeegezichten, zij aan zij met zijn vriend Eugène Boudin. Ook de Rue de la Bavolle, de vuurtoren en het strand inspireerden hem. Niet verwonderlijk, want de 'stad van de schilders' is werkelijk een plaatje. Tot de bezienswaardigheden behoren het oude havendok en de mooie huizen eromheen, de overblijfselen van oude vestingwerken, de lieutenance (de voormalige ambtswoning van de luitenant van de koning), de Église Sainte Catherine en uiteraard het Musée Eugène Boudin. Dit museum heeft een schilderij van een klokkentoren in Honfleur dat lange tijd aan Monet werd toegeschreven, maar door Boudin gesigneerd bleek te zijn.
Rouen
Rouen, France
In Rouen raakte de schilder in de ban van de Cathédrale Notre-Dame-de-l'Assomption, waaraan hij een serie van meer dan dertig variaties wijdde. Twee jaar lang, van 1892 tot 1894, schilderde Monet de naar het westen gerichte voorgevel vanuit verschillende gezichtspunten en op verschillende momenten van de dag. De kathedraal is een van de mooiste van Frankrijk en met zijn torenspits van 151 meter tevens de hoogste van het land.
Je mag Rouen niet verlaten zonder een kijkje te nemen in het Musée des Beaux-Arts, met name de Galerie Depeaux, om de werken van de meester van het impressionisme te bewonderen.
Giverny
Giverny, France
In dit Normandische dorp betrok Monet in 1883 een landhuis met omliggende tuinen die hij geleidelijk uitbreidde en verfraaide. Hier maakte hij de series Waterlelies, Hooibergen en Populieren waarmee hij internationale roem verwierf. Tijdens de bezichtiging van het huis waar Monet drieënveertig jaar bleef wonen, krijg je meer inzicht in zijn leven en werk.
De watertuin met de waterlelievijver
Ongetwijfeld de meest iconische plek. Deze tuin met het bekende Japanse bruggetje over het kalme water waarin steeds veranderende waterlelies drijven en treurwilgen zich weerspiegelen, is het onderwerp van enkele van Monets beroemdste schilderijen.
De bloementuin (clos normand)
In de bloementuin voor het huis is het complete palet van de schilder te herkennen: rozenperken, irissen, pioenrozen, Oost-Indische kers en nog veel meer. De tuin verandert met de seizoenen en laat zien hoeveel belang Monet hechtte aan de bloeicyclus.
Het huis van Monet
Het huis is in oorspronkelijke staat hersteld en geeft een intiem inkijkje in het leven van de kunstenaar: de lichte woonkamer annex atelier, de kleurrijke vertrekken, de beroemde gele eetkamer, de felblauwe keuken en niet te vergeten de opmerkelijke verzameling Japanse prenten.
Het Musée des Impressionnismes Giverny
Dit museum staat vlak bij het huis van Monet en organiseert wisselende tentoonstellingen van grote kwaliteit, niet alleen gewijd aan Monet, maar ook aan zijn tijdgenoten en andere kunstenaars die beïnvloed zijn door het impressionisme.
IN EN OM PARIJS: de stad en de rivier als bron van inspiratie
Paris, France
In 1859 verruilde Monet Le Havre voor 'het duizelingwekkende Parijs', zoals hij het noemde, dat hem tot in de wijde omtrek zou blijven inspireren, van de straten van de hoofdstad tot de oevers van de Seine.
Parijs
De Franse hoofdstad fascineerde Monet en is terug te vinden op tal van zijn schilderijen, zoals DeQuai du Louvre, De Boulevard des Capucines, Het Parc Monceau en De Tuilerieën. Ook het Station Saint-Lazare, waarvan hij een serie doeken maakte waarop de stoom, het licht en de beweging van de treinen werd vastgelegd, was een geliefd thema.
Tegenwoordig beschikt Parijs over de grootste collectie impressionistische schilderijen ter wereld. In het Musée Marmottan, dat de meeste werken van Monet in zijn fonds heeft, is het legendarische Impressie, zonsopgang te bewonderen. Het Musée d'Orsay en het Musée de l'Orangerie bezitten eveneens een uitzonderlijke verzameling doeken van Monet.
Argenteuil
Monet vestigde zich in de jaren 1870 in Argenteuil, een voorstad van Parijs. Hij schilderde er graag de oevers, zeilboten en wisselende atmosfeer van de Seine, zoals blijkt uit De brug van Argenteuil, De Seine in Argenteuil, De regatta bij Argenteuil, Herfsteffect in Argenteuil en Het bassin van Argenteuil. Het Maison impressionniste, waar Monet van 1874 tot 1878 woonde en werkte, is ook heel interessant.
DE CREUSEVALLEI: een groot openluchtatelier te midden van de natuur
Crozant, France
Tussen Fresselines, Crozant en Gargilesse-Dampierre, in het hart van Frankrijk, viel Monet als een blok voor de charme van de Creusevallei met zijn rotsachtige heuvels, kronkelende rivieren en uitgestrekte heidevelden. In 1889 verbleef hij er enkele weken waarin hij een dertigtal schilderijen maakte. Tot de bekendste behoren De samenvloeiing van de twee Creuses, De molen van Vervy en De vallei van de Creuse bij zonsondergang. Dit gebied, dat tegenwoordig de bijnaam 'Vallée des Peintres' (Vallei van de Schilders) draagt, heeft talloze impressionisten en postimpressionisten geïnspireerd en is zeker een omweg waard.
Fresselines
Hier verbleef Monet in het voorjaar van 1889 in de herberg Saint-Denis, die niet meer bestaat. Het dorp aan de samenvloeiing van de Grande en de Petite Creuse heeft zijn pittoreske sfeer behouden. Je kan er het Parcours des Peintres volgen, een bewegwijzerd pad dat naar de uitkijkpunten leidt waar Monet zo vaak aan het schilderen was.
De samenvloeiing van de twee Creuses
Dit spectaculaire stukje natuur, bereikbaar vanuit Fresselines, behoort tot de bekendste onderwerpen van Monets schilderijen. Vanaf de uitstekende rotspunten heb je een adembenemend uitzicht op de Grande en de Petite Creuse, die door een landschap stromen dat sinds de 19de eeuw nauwelijks is veranderd.
Crozant
De romantische ruïnes van het fort hoog boven de Creuse en de Sédelle hebben vele kunstenaars geïnspireerd, onder wie Armand Guillaumin, een vriend van Monet. De plek biedt een weergaloos vergezicht over de rivierkloven, terwijl het Centre d’Interprétation de la Vallée des Peintres het verhaal van de artistieke geschiedenis van de vallei op educatieve wijze vertelt.
Gargilesse-Dampierre
Dit kunstenaarsdorp is uitgeroepen tot een van de 'mooiste dorpen van Frankrijk'. In het kielzog van de schrijfster George Sand vestigde zich hier een groot aantal impressionistische schilders. Een leuke stop om de Creusevallei zowel qua cultuur als landschap beter te leren kennen.
DE CÔTE D'AZUR: een explosie van licht en kleur
Menton, France
De felle kleuren, heldere lucht en rijke flora van de Côte d'Azur prikkelden Monet en talloze andere schilders. Vooral Menton en Antibes wisten hem vanaf de jaren 1880 te betoveren. Hij schilderde er de levendige contrasten, weelderige begroeiing en stralend blauwe luchten die zijn werk uit deze periode zo herkenbaar maken.
Menton
In de buurt van Menton schilderde Monet De weg naar La Turbie, ook wel De rode weg bij Menton genoemd, gekenmerkt door warme kleuren en een steil reliëf. De Cap Martin, een landtong die hij onder andere vereeuwigde op De punt van Cap Martin, maakte eveneens diepe indruk op hem. In deze omgeving voel je nog steeds de verwondering die Monet moet hebben ervaren, vooral in Roquebrune-Cap-Martin, een middeleeuws bergdorpje op een schitterende locatie hoog boven de Middellandse Zee.
Antibes
Monet verbleef in 1888 in Antibes en maakte er in slechts vier maanden tijd zo'n veertig schilderijen. Hij beschreef Antibes als 'een door de zon verguld vestingstadje dat zich aftekent tegen prachtige blauwe en roze bergen'. Uit deze periode dateren onder andere Antibes gezien vanuit La Salis, Het fort van Antibes, De Alpen gezien vanuit Antibes en Ochtend in Antibes, stuk voor stuk een ode aan de Zuid-Franse lichtval. Een bezoek aan Antibes is een must vanwege zijn schitterende kustpad, imposante kaap en sfeervolle binnenstad.
Picasso en de rest
Côte d'Azur
Door Marie Raymond
Marie is journaliste en gespecialiseerd in toerisme en cultuur. Ze schrijft altijd en overal, zo lang het maar niet op kantoor is! Marie vindt haar inspiratie in de nieuwste trends en alles wat ze onderweg tegenkomt.
