Wat is er te doen in de Bourgogne?

De 60 kilometer lange Route des Grands Crus, van Dijon tot Santenay, ten zuiden van Beaune, is een aaneenschakeling van beroemde namen: Meursault, Gevrey-Chambertin, Clos de Vougeot, Nuits-Saint-Georges, Vosne-Romanée, Pommard, Aloxe-Corton, Puligny-Montrachet, en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Pak de fiets of trek je wandelschoenen aan en doorkruis de wijngaarden van deze en andere beroemde herkomstbenamingen, zoals de Côte de Nuits en de Côte de la Beaune.

Lees ook: 

9 mooie etappes op de Route des Grands Crus de Bourgogne
Fietsen over de Voie des Vignes: smaakvol genieten in de laagste versnelling 

Als je dacht dat je alles al wist over de mosterd van Dijon, dan hebben we een verrassing voor je. In de traditionele fabriek van dit familiebedrijf in Beaune kun je een interactieve route volgen, de Sensations Fortes, die alle geheimen onthult van de zaadjes uit Sénevé. Van het sap tot de verschillende aromatische kruiden. Inclusief onbeperkt proeven aan de bar! Onmogelijk om voorbij te gaan aan verrassende combinaties zoals de mosterd met Pinot Noir, of de mosterd met kruidkoek, een andere Bourgondische specialiteit die je kunt proeven in de winkel van Mulot et Petitjean. 

Lees ook: 

6 fijnproeverservaringen in de Bourgogne
Gastronomische roadtrip voor twee: van Beaune naar Dijon

Je moet even goed kijken op de steunberen van de kerk Notre Dame in Dijon, maar dan zie je hem! De uil brengt geluk aan iedereen die hem met de linkerhand aanraakt, onderwijl met de rechterhand op je hart. Deze schattige nachtvogel is het symbool van bescherming. Stel je voor dat het echt waar is … Behalve op de kerk zie je de uil ook als bronzen tegeltjes op straat. Je hoeft deze enkel te volgen en je mist niks van de historische binnenstad. De stadswandeling ‘Parcours de la Chouette’ leidt je langs vakwerkhuizen, de antiekwijk, het paleis van de hertogen, de toren Philippe Le Bon, de Place Rude, gotische kerken, de markthal en oude herenhuizen.

Sinds 2022 biedt het voormalige Hôtel Dieu in Dijon onderdak aan de Cité Internationale de la Gastronomie et du Vin, een culturele bezienswaardigheid waar je alles te weten komt over de culinaire knowhow en specialiteiten waar Dijon en de Bourgogne om bekendstaan. De permanente expositie “A la table des Français” is gewijd aan de traditionele gastronomische maaltijd van de Fransen, die op de lijst van immaterieel werelderfgoed is opgenomen. Is het water je in de mond gelopen, dan kun je na je bezoek direct terecht in de Food Court van het museum.

Wie goed heeft opgelet bij geschiedenis, kan zich misschien nog herinneren dat Dijon van de 11de tot de 14de eeuw de hoofdstad was van het machtige hertogdom Bourgondië. Met het kasteel van de hertogen van Bourgogne als thuisbasis van de staatshoofden. Het witte natuurstenen gebouw, in de 17de eeuw heringericht door de architect Mansart, kijkt uit over een ereplaats en huisvest tegenwoordig het museum voor schone kunsten en de weelderige graftombes van de hertogen van Bourgondië. Voor een prachtig uitzicht op het paleis, het halfronde Place de la Libération en de oude stad beklim je de 316 treden van de toren Philippe Le Bon. 

Het bestaat echt: een museum waar je alles te weten komt over de wijnen van de Bourgogne. Sterker nog: er zijn er wel drie! De Cités des Climats openden in Beaune, Dijon en Chablis hun deuren. Via een interactief en zinnenprikkelend parcours en zelfs wijncursussen doe je op een informele manier allerlei nieuwe wijnkennis op. Na je bezoek hebben de 1247 ‘climats’, kleine wijnpercelen die door hun ligging en samenstelling van de bodem elk hun eigen specifieke wijn opleveren, geen (of bijna geen) geheimen meer voor je. Een bezienswaardigheid die je tijdens je vakantie in de Bourgogne niet mag missen. 

De 15de-eeuwse Hospices de Beaunes, met het gigantische dak vol rood-, groen- en goudgeglazuurde dakpannen, is niet alleen een pronkstuk van de schitterende gotische bouwstijl, maar ook een van de belangrijkste veilinghuizen voor wijn. Het wordt omringd door een zestig hectare grote wijngaard. Elk jaar vindt hier eind november een veiling plaats waarin de allerbeste crus voor astronomische bedragen onder de hamer gaan. Een uiterste vergeleken met vroeger toen dit nog een hospitaal voor armlastigen was. Dus als je van wijn en bourgondisch genieten houdt, zit je hier goed. Op het programma staan verder een culinaire markt in het middeleeuwse centrum, een traditionele optocht, bezoeken aan wijnkelders en zelfs een halve marathon. 

De truffel uit de Bourgogne – ‘tuber uncinatum’ voor de kenners – tiert welig op de kalkhoudende vlaktes. Zijn favoriete plek: onder zwarte dennen, hazelaars en haagbeuken. De zwarte truffel geurt subtiel naar hazelnoot en champignons. De jachthonden speuren er graag naar. Het truffelseizoen is in de herfst. Je vindt ze op de vele markten en kunt ze proeven in de restaurants die overal in de Bourgogne truffelmenu’s serveren. Je kunt zelfs mee naar de truffelvelden en zien hoe het truffelzoeken in zijn werk gaat. 

6 fijnproeverservaringen in de Bourgogne

Het is de groene long van de Bourgogne: het Parc Naturel Régional du Morvan. Dit regionale natuurpark bestaat uit 135.000 hectare aan bos en talrijke meren. Elk van de zes grote meren is anders, maar allemaal zijn ze omringd door heuvels en natuurschoon: Settons, Pannecière, St Agnan, Chaumeçon, Chamboux of Crescent. Op zoek naar waterplezier? Kanoën, zwemmen, suppen, zeilen … je kunt er alles.

Slow travel in de Bourgogne: de leukste activiteiten voor het hele gezin

Midden in de mysterieuze bossen van het Parc Naturel Régional du Morvan, vlak bij de berg Beuvray, ligt Bibracte, een voormalige Keltische nederzetting. Hier beleef je de geschiedenis in het echt in plaats van uit een boek en kom je van alles te weten komt over de Galliërs die hier 2000 jaar geleden woonden. Behalve een museum zijn er veel archeologische overblijfselen uit de oudheid te zien. Voor kinderen zijn er workshops waarbij ze zelf als echte archeologen in de grond mogen spitten. Na afloop wacht er nog een heus menu zoals ook de Galliërs dat al aten.

Als je al gecharmeerd bent van de abdijkerk van Cluny, dan vind je de Basilique du Sacré-Cœur in Paray-le-Monial vast ook heel mooi. Deze basiliek is namelijk een heuse replica, zij het wat kleiner. Kijk maar naar het koorgedeelte dat uit drie verschillende niveaus bestaat. Paray-le-Monial ligt midden in de Charolais, in het zuiden van de Morvan, en is een geliefd pelgrimsoord in Frankrijk. De heiligdommen trekken jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Zoals de Kapel der Verschijningen ofwel de Chapelle La Colombière.

Voor andere mooie romaanse kerken, zoals die in Anzy-le-Duc, Semur-en-Brionnais en Saint-Julien-de-Jonzy, volg je de fietsroute Les Chemins du Roman. Deze begint in Paray-le-Monial. 

Neem je wandelschoenen, korte broek, rugzak en zonnebrand en je bent klaar om op bedevaart te gaan naar Santiago de Compostela. Nou ja, mits je je route goed hebt voorbereid uiteraard. In de Bourgogne voert de GR654 langs twee belangrijke religieuze plekken die ook op de werelderfgoedlijst staan: Le Prieuré de la Charité, in het gotische klooster, en de romaanse basiliek van Vézelay. 

De lengte van dit kanaal tussen Saint-Léger-des Vignes (in de Nièvre) en Auxerre (de hoofdstad van de Basse Bourgogne) is 180 kilometer. Het Canal du Nivernais vormt de verbinding tussen het stroomgebied van de Seine en dat van de Loire. De rivier stroomt door een prachtig groene omgeving, dorpen en wijngaarden. En het leuke is dat je hier een boot kunt huren voor een dag waar geen vaarbewijs voor nodig is. Of maak een meerdaagse boottocht op een boot met een kajuit. Ontspannen en vredig, dat is pas echt vakantie.

8 dagen met de stroom mee in de Bourgogne

De Cathédrale Saint-Étienne de Sens is een van de mooiste kathedralen van Frankrijk. Het verhaal gaat dat de architect de bedenker is van de gekruiste spitsbogen, een revolutionair concept in de 12de eeuw. Maar ook de glas-in-loodramen mogen er wezen. Ze zijn een schoolvoorbeeld van de gotische kunst en laten zien hoe de gebrandschilderde ramen zich tot aan de 19de eeuw hebben ontwikkeld. 

Ben jij een bouwer in hart en nieren? Dan ga je dit leuk vinden. In de werkplaats van Guédelon kun je namelijk echt aan de slag. Je maakt kennis met verschillende bouwmaterialen waarmee je een echte vesting gaat bouwen. In speciale workshops leer je meer over steenhouwen, dakpannen bakken en ijzererts winnen. Er is nog genoeg te doen totdat de bouw op deze unieke plek volledig voltooid zal zijn.

In het noorden van de Bourgogne vind je nog meer topwijnen in de wijngaarden van Chablis, vlakbij Auxerre. Een charmant adres is het Château des Comtes de Béru: het kasteel behoort sinds de 17de eeuw toe aan de graven van Béru en produceert een wijn die voor de volle honderd procent van de chardonnaydruif is gemaakt. Met minerale aroma’s, op een klein perceel met een beschermde ligging tussen zevenhonderd jaar oude vestingmuren. Maak van de gelegenheid gebruik om door het middeleeuwse dorpje te slenteren. Na een bezoek aan het Maison de l’Obédiencerie, een voormalig klooster uit de 9de eeuw waar de eerste wijnen van Chablis werden geproduceerd, kun je plaatsnemen in restaurant Le Fil du Zinc om te smullen van de overheerlijke Bourgongische keuken.

Het religieus erfgoed van de Bourgogne heeft heel wat eeuwen doorstaan. De cisterciënzer abdij van Fontenay behoort tot de oudste ter wereld. Hij dateert uit 1118 en ligt verscholen in een beschermde vallei van 1200 hectare. De plek heeft iets magisch en is zo sereen, dat het elke bezoeker raakt. Niet gek dus dat het een vermelding heeft op de werelderfgoedlijst van de Unesco. Luister naar de stilte in het klooster en wandel door de tuinen, die zijn schitterend, helemaal in de herfst als de bomen hun oranjegele herfstkleed aantrekken. 

De middeleeuwse stad Chalon-sur-Saône, ten zuiden van Beaune, is de geboorteplaats van Nicéphore Niepce, de uitvinder van de fotografie. Precies hier werd de allereerste foto gemaakt en het bleef niet bij die ene. Hij heeft hier dan ook zijn eigen museum, waar je de bijna 3 miljoen kiekjes die hij maakte kunt aanschouwen. Daarnaast leer je er meer over de geschiedenis van de fotografie, van het ontstaan tot aan het digitale tijdperk van nu. Kun je je kennis daarna in de praktijk brengen. De straten rondom de Place Saint-Vincent zijn autovrij, een stukje stad om verliefd op te worden!

Tussen Chalon sur Saône en Macon loopt een 70 kilometer lang fietspad. Deze voie verte voert je langs wijngaarden, kastelen en historische erfgoed in het zuiden van de Bourgogne. Enkele bezienswaardigheden op de route die je niet mag missen zijn de kastelen van Pierreclos en van Cormatin, het fort van Berzé-le-Châtel, het dorp Saint-Gengoux-le-National en het standbeeld van Alphonse de Lamartine in zijn geboortestad Mâcon. Een paar kilometer verderop kun je ook nog zijn woning in het kasteel van Saint-Point bezoeken.  

Als je een zwak hebt voor belangrijke religieuze plekken, dan val je als een blok voor de imposante abdij van Cluny, een 10de-eeuws cultureel en intellectueel centrum dat eeuwenlang als de grootste kerk ter wereld gold.

Een paar kilometer noordelijker, aan de oevers van de Saône, ligt de abdij Saint-Philibert de Tournus. Met zijn torens en meer dan 18 meter hoge gewelven heeft dit romaanse meesterwerk wel iets weg van een fort.